X
تبلیغات
وبلاگ مطالعات اجتماعی خـــــواف - نقش و اهمیت شورای معلمان مدارس و چگونگی فعال سازی آن

نقش و اهمیت شورای معلمان مدارس و چگونگی فعال سازی آن

فهرست مطالب

1-مقدمه

2-اهمیت شورای معلمان وروش های باروری آن

3-دلایل اهمیت وضرورت تشکیل شورای معلمان در مدارس

4- پیشنهاد اتی درمورد کیفیت بخشی جلسات شورای معلمان

5-نظر دکتر سید محمد میرکمالی

6-نتیجه

7-فهرست منابع

 مقدمه :

امروزه مشارکت ومدیریت مشارکتی را سومین انقلاب در مدیریت می نامندوبر این باورند که تحقق اهداف وایجاد تحول در امور با مدیریت مشارکتی امکان پذیر است .در مدیریت مشارکتی به فرآیند سهیم شدن افراد در کارها توجه می شود ومدیران مشارکت جوهمه چیز را به زیر دستان واگذار نمی کنند‍؛ بلکه با دخالت دادن در کارها آنها را نیز سهیم می کنند تا همکاری وهمیاری برای همه ممکن شود.سالمون مشارکت را به صورت زیر تعریف می کند . ( مشارکت  نگرش یاشیوه ی مدیریت سازمانی است که نیاز ها وحقوق کارکنان را درمورد دخالت فردی وجمعی کارکنان با مدیریت درحیطه ای فراسازمانی به رسمیت می شناسند که معمولا با تبادل نظر جمعی تحقق می پذیرد . )

تورانی : مشارکت  به مفهوم دخالت در فرآیند تصمیم گیری ،فراگرد اندیشه وعمل می باشد که حاصل آن افزایش بهره وری،وحدت در میان مردم،تحقق مردم سالاری وتوسعه همه جانبه می باشد

 بهبودی :مشارمت هم زاد توسعه است  واین دو ملزوم یکدیگرند ودو روی یک سکه می باشندودر هر جامعه که مشارکت مردم در آموزش و پرورش بیشتر بوده نشانه های توسعه یافتگی هم بیشتر به چشم می خورد. ملاحظه می شود که از واژه ی مشارکت مفعوم شرکت همگانی در یک امر و تحقق توسعه یافتگی استفاده می شود حال اگر این مشارکت در حوزه ی آموزش و پرورش اتفاق بیفتد نمو د های توسعه یا فتگی در جامعه ملموس تر و جلوه ی بیشتری می یابد زیرا  در آموزش و پرورش صحبت از تر بیت نسل نو و سرمایه گذاری در آموزش و پرورش است.

برای رسیدن به شاخص های واقعی مشارکت ابتدا نیاز به تعریفی جامع از مشارکت داریم که جامعترین مشارکت عبارت است از: به درگیری های ذهنی و عاطفی اشخاص در مو قعیت های گروهی توجه می کند و آنان را بر می انگیزد تا برای دست یابی به هدف های گروهی تلاش کنند ودر مسئولیت کار شریک شوند.

اهمیت شواری معلمان و روش های با روری آن :

حضرت علی می فرماید:  ((لاغنی کا لعقل کا لجهل، لا میراث کالادب،لا ظهیر کا لمشاوره )) یعنی هیچ ثروتی مانند علم نیست و هیچ فقری مانند جهل و نادانی نیست و میراثی چون ادب نیست و هیچ پشتیبانی مانند مشورت وجود ندارد.با عنایت به ماده 2 و3 آیین نامه اجرایی مدارس نکته اسا سی توجه به توان نیروی انسانی و استفاده بهینه از استعداد ها، نیروها، مهارت های افراد در اداره موثر و بهتر سازمان است .

دلایل اهمیت و فواید و ضرورت شواری معلمان در مدارس:

1) مدرسه در رده ی عملیاتی برای تحقق اهداف نظام آموزش و پرورش و تجلی گاه فرهنگ و گرایش ها و خواسته های متعدد است ودر این میان معلم با عناصر پیچیده روحی و روانی دانش آموزان سر وکار دارد. در این شرایط تحقق مطلوب اهداف نیازمند مشورت در رده علمیات و استفاده از تجارب و اطلاعات معلمان است و همچنین مدیریت برای اداره،برنامه ریزی،تصمیم گیری و ارزشیابی و گرفتن باز خورد واحد آموزشی به شواری معلمان نیاز دارد.

2)شورای معلمان نقش به سزایی در بهبود، بهسازی،احساس تعلق، ایجاد علاقه مندی کسب مهارت نیرو های انسانی دارد.شورای آموزشی محل خوبی برای شناخت مشکلات ، ارائه راه حل های مناسب ، ایجاد روحیه تعاون و همکاری و ده ها فایده دیگر است در واقع مغز و قلب هر سازمان آموزشی شورای آن سازمان است.

 

3) ارزش و اعتبار معلمان در درجه ی اول تلاش از مبنای اسلامی، علمی و فلسفی آن است بر اساس پژوهش های انجام شده ی هر چه تصمیمات با فکر و مشارکت افراد بیشتری گرفته شود، از استحکام ودرستی بالاتری بر خوردار است مسائلی که به نظرو رای همگان گذشته می شود از استحکام ودرستی بالاتری برخورداراست یا به نسبت دخالت آرا زیادتر، و همه جانبه تر خواهد بود.

الف- از دیدگاه اسلام نیز مشارکت وشورا اساس کار مدیر یت آموزشی است اسلام هیچ مدیریتی را بی نیاز از مشورت نمی داند با آنکه رسول گرامی (عقل کل) خوانده می شود دستور یافت با مومنان به مشورت بپردازد. شاید اختصاص دادن سوره ای به عنوان شورا و     تاکیدبراین که اصولا مشورت کردن از ویژگی های مومنان است ناشی از همین سیاست اسلامی است. با لعکس مدیریت در اسلام خلاقیت خود کامگی، خود  محوری و سلطه گری است.

ب) از دیدگاه علمی مدرسه یک نهاد اجتماعی است که باید به روش  گروهی و با کمک همه کسانی که مسئولیت دارند اداره شود.

در عین حال مدرسه یک سازمان تخصصی است که دبیران معلمان یا استادان با سالها آموزش و تجربه و تکیه بر علم و تخصص خود به انجام وظیفه می پردازند هیچ مدیری نمی تواند ادعا کند که امور مدرسه رابدون دخالت و اظهار نظر اعضای آموزشی اش حل میکند شورای معلمان وسیله بسیار خوبی برای روی هم گذاشتن افکار و اندیشه هاست .

اصولا تعلیم و تربیت نیاز به اندیشه ؛ تفکر و یافتن راه حل دارد .

4- یکی از  صاحب نظران ضمن پر اهمیت دانستن شورای معلمان مشارکت در تصمیم گیری را نوعی حق دانسته و گفته است که معلمان انتظار دارند در مسا ئل مدرسه مشارکت داشته باشند. به گفته ی اومشارکت در امور مدرسه نوعی صدا داشتن یا دادن حق اظهار نظر است چنانکه این حق به افراد داده شود سبب توسعه ی مهارت ها ، تامین نیاز های روانی ، افزایش ادراک بهتر از سازمان ، توزیع قدرت نفوذ،کاهش نا برابری ها، افزایش روحیه ی کنترل فردی و گروهی ، افزایش بهره وری ، افزایش درجه مداخله و تعهد در امور سازمان،افزایش انگیزه، رضایت شغلی ،نو آوری و خلا قیت و یافتن راه ها و روش های بهتر انجام کار می شود.

5- شورای مدرسه وسیله ی با ارزشی برای ارزیابی افراد از خودشان و دیگران است وقتی مدیر گزارشی از موفقیت معلمی می دهد در حقیقت نوعی ارزیابی از معلم مورد بحث به عمل می آید در همین زمان سایر معلمین نیز به روش کار خود می اندیشند و خود را با این معلم مقایسه واین نوعی ارزشیابی از خود به شمار می رود.

6- شورای آموزشی مدرسه می تواند به روشن شدن و تعیین حدود و مسعولیت ها کمک کند. بدین ترتیب شورای مدرسه عامل مهمی برای افزایش وظیفه شناسی وایجاد نظم وانضباط است همچنین شورای معلمان به افزایش مهارت ها وتصحیح روش ها منتهی می شود .

7- از اهداف بسیار مهم شورای معلمان بررسی مسائل آموزشی، درسی ، رفتاری و اخلاقی دانش آموزان است و بر خورد ریشه ای با مشکلات جاری و اتخاذ تصمیمات مشترک است .

8- شورای معلمان مدرسه سبب رشد شخصیت خود رهبری و بلوغ افراد می شود ووقتی دبیران در امور سازمان آموزشی شرکت داده می شوند و آنها وجود خود را در سرنوشت مدرسه موثر می بینند احساس ارزش و شخصیت می کنند منظور از خود رهبری یافتن توان بررسی مسائل و مشکلات به وسیله ی معلمان و ارائه راه حل و در نهایت به گردش در آوردن امور مدرسه است  و بلوغ به مفهوم پختگی ، کسب تجربه و انجام کارها است .

9- شورای معلمان با عنایت به اینکه یک کارگاه آموزشی است می توانند به مباحثی چون روش های تدریس،آخرین یافته های تعلیم

و تربیت، روش های اجتماعی کردن افراد، روش های طراحی سئوالات استاندارد ،شیوه های درست ارزشیابی و نحوه بر قراری رابطه با اولیا ،روش های اعمال انضباط، روشن کردن اهداف و به توافق رسیدن در مورد اهداف و پیشنها داتی در کیفیت بخشی بپردازد .

ماریون هینز در رابطه با افزایش اثر بخشی جلسات و ثمر بخش کردن  آنها پیشنها دات زیر را ارائه می دهند:

1-شرکت کنندگان در جلسات فرصت داشته باشند که در تهیه دستور جلسات نیز نظرات خود را مطرح نمایند .

2- تسهیلات لازم و کافی پیش بینی شود.

3- زمان و مکان مناسب انتخاب شود.

4- افراد فرصت بیان نقطه نظرات خود را داشته باشند.

5- نظر افراد در تصمیمات لحاظ شود .

 

 

6- از وسایل سمعی و بصری مناسب استفاده شود.

نظر دکتر سید محمد میر کمالی :

رعایت نکات زیر در بهره گیری درست از جلسات و شوراهای آموزشی اثر چشمگیری در فر آیند تشکیل جلسات دارد.

1- اگر مطمئن هستید که به اندازه کافی برای بحث واداره جلسه موضوع و مطلب دارید جلسه را تشکیل دهید.

2- بدانید که آماده گیهای قبل از تشکیل جلسه کمتر از خود جلسه نیست .

3- در نظر گرفتن ویژگیها و آمادگیها ی شرکت کنندگان شرط لازم تشکیل جلسه است.

4- برای همه شرکت کنندگان جهت اظهار نظر فرصت مساوی قائل شوید.

5-همدلی و همکاری شرکت کنندگان از شرایط اثر بخش جلسات است.

6- سعی کنید بی طرف باشید. از قدرت خود برای تحت الشعاع قرار دادن جلسه و اظهار نظرها استفاده نکنید.

7- به  شرکت کنندگان طوری آزادی بدهید که بتوانند  آزادنه و به طور شفاف نظرات خود را بیان کنند.

8- در صور تجلسه ی تنظیمی همه موارد و تصمیمات اتخاذ شده یادداشت گردد.

9- از روشهای بر انگیزنده در اداره جلسه استفاده کنید.

10- در صورت امکان و بر حسب اقتصای جلسه به بعضی از افراد مسئولیتهایی برای بررسی یک موضوع و ارائه گزارش محول کنید.

11- در بحث ها، ارائه اطلاعات و نتیجه گیری از روش حل مساله استفاده کنید.

12- تا می توانید از اسناد ،مدارک، فیلم، چارت، ونظایر آن استفاده کنید.

13- بدانید که پی گیری اجرای تصمیمات جزء جدائی نا پذیر اداره جلسات است.

14 - تشکیل شورا در قالب بازدید از مراکز علمی (در خارج از مدرسه) و بحث و انتقاد از مشاهدات.

15- تدریس معلمان در شورا به صورت نوبتی به منظور مجهز شدن معلمان به الگوهای برتر تدریس.

16- دعوت ازاستادان مجرب و متخصص در خصوص آموزش مسائلی نظیر نحوه ی تهیه ی طرح درس، نحوه ی تدریس، نحوه ی به کار گیری فناوری اطلاعات و ارتباطات و ...

17- ارائه ی مقالات علمی توسط معلمان در شورا و آشنا کردن معلمان با سایر موسسات علمی و آموزشی.

18- نمایش فیلم های تر بیتی و آموزشی در شورا و بحث و تبادل نظر درباره ی آنها.

19- اداره کردن شورا به وسیله ی معلمان به صورت نوبتی.

20-ارائه ی مطالب مورد بحث در هر جلسه ی شورا به صورت گزارش مکتوب به مدیر مدرسه و پیگیری مدیر برای رفع مشکلات مطروحه در شورا

21- تنظیم محتوای شورا به گونه ای باشد که علاوه بر افزایش اطلاعات علمی و حرفه ای معلمان ، به طرح خلاقیت و ابتکار معلمان نیز پرداخته و به حل مشکلات آنان کمک کند.

22- اداره کننده ی جلسه باید وقت شناس، خوش برخورد، مسلط به مسائل مورد بحث و بی طرف باشد. ضمنا توانایی اداره ی جلسه را داشته باشد.

23- شرکت کنندگان باید وقت شناس بوده ضمن آشنایی با موضوع مورد بحث، تجربیات خود را ارائه دهند و به نظرات و عقاید دیگران احترام بگذارند

 

 

راهکارهایی که در این راستا می تواند موثر باشد.

1- بهسازی نگرش مدیران نسبت به اهمیت مشارکت و نقش مثبت آن در سازمان

2-بهسازی نگرش کارکنان و معلمان نسبت به نقش موثر آنان در فر آیند تصمیم سازی و تصمیم گیری

3- آموزش مدیران و ایجاد تقویت مهارت های روابط انسانی

4- آموزش تئوری و کار گاهی برای مدیران و معلمان در جهت فعال سازی جلسات

5- در نظر گرفتن زمان و مکان مناسب.

6-شرکت مدیران رده های بالا در جلسات و نظارت بر کیفیت جلسات

7- پی گیری مصوبه های جلسات و باز خوردمناسب و اطلاع رسانی از نتایج اقدامات صورت گرفته.

8- گنجانیدن شاخص هایی در فرم ارزشیابی مدیران و معلمان

9- تقدیر از معلمان و مدیران مشارکت جو و فعال در جلسات شورا

10- جلب مشارکت کارکنان با توجه به  نیاز ها و احساسات همکاران و بیان عواطف و احساسات مثبت و موثر نسبت به عملکرد آنان

 نتیجه اینکه :

مشارکت فرآیند ی است که از منا ظر فلسفی،اجتماعی، مدیریت و روانشناسی دارای پشتوانه های قوی اعم از نظری، علمی و تجربی می باشد..

هر چند برای فراگیری ،تعمیق و مطلوبیت مشارکت به خصوص در دهه های اخیر در کلیه سازمان ها و سطوح مختلف جامعه ، حرکت های موثری شده است لیکن در آموزش و پرورش در حد انتظارنبوده و خلاء و فاصله هایی وجود دارد که نیاز به اقدامات موثر و مطلو بتری می باشد. انرژی فکری و معنوی نهفته در خیل عظیم معلمان و اعتقاد ما به این باور ایجاب می کند که در به کار گیری و استفاده بهینه از آن در زیر ساختهای توسعه با نهادینه شدن مشارکت شورای معلمان  ، برنامه های کار آمد و اثر بخش با سطوح بالا تدارک ،   و به مورد اجرا گذاشته شود.

 منابع:

1- سید محمد میر کمالی، فصلنامه تعلیم تربیت

2- دکتر سیدحسین میر کمالی - روابط انسانی در آموزشگاه

3- همان منبع

4- همان منبع

5- ماریون هینز، روشهای موثر در اداره جلسات ،ترجمه مهدی ایران نژاد پاریزی

6- سید محمد میر کمالی،روابط انسانی در آموزشگاه



موضوعات مرتبط: نقش و اهمیت شورای معلمان مدارس و چگونگی فعال سازی

تاريخ : دوشنبه هجدهم دی 1391 | 15:24 | نویسنده : حسین کارگــر |